देशी व वारसा बीज
बीज हे शेतीचे भविष्य असते. देशी आणि वारसा (heirloom) बीज म्हणजे पिढ्यानपिढ्या निवडलेले, स्थानिक हवामान–कीड–चवीशी जुळलेले वाण. हे केवळ “जुने” नाहीत — ते अनुकूलित आहेत.
एकसमान व्यापारी बीजाची मर्यादा
बाहेरून आलेले एकसारखे वाण उत्पादन वाढवू शकतात, पण अवलंबित्व वाढवतात: दरवर्षी खरेदी, पॅकेटवरील अटी, आणि एकाच जनुकीय आधारावर मोठे क्षेत्र. रोग किंवा दुष्काळ एकाच वेळी सर्वांना लागू शकतो.
का जपावे
- स्थानिक पाऊस व मातीशी जुळणी
- चव व स्वयंपाक परंपरा
- शेतकऱ्याची निवड व देवाणघेवाण
- जैवविविधता — एका टोपलीत सर्व अंडी न ठेवणे
छोटा प्रारंभ
एक गादी वा एक वाफा देशी भाजी/धान्यासाठी राखा. परिपक्व झाल्यावर निरोगी रोपांतून बीज काढा, सावलीत वाळवा, ओलावा व कीड टाळून साठवा. शेजारच्या विश्वासू शेतकऱ्यांशी देवाणघेवाण करा.
अधिक: देशी बीज तत्त्व.